Công ty TNHH CAF Việt Nam là thành viên trực thuộc CAF Global. Mỗi thành viên là một pháp nhân độc lập và riêng biệt.
CAF Global | Kiểm toán - Kế toán - Thuế
Mã số thuế: 0311168534
Email: info@caf-vietnam.com
Hotline: 082 5400 222
Trụ sở chính: Phòng 303, Tòa nhà Cityview, 12 Mạc Đĩnh Chi, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
© 2011-2026. CAF Global. All rights reserved
10/08/2026
Luật Kế toán là nền tảng quản trị tài chính, không chỉ là quy định tuân thủ.
Luật Kế toán số 88/2015/QH13 là nền tảng pháp lý quan trọng điều chỉnh toàn bộ hoạt động kế toán tại Việt Nam. Văn bản không chỉ quy định nguyên tắc ghi nhận, lập và lưu trữ chứng từ kế toán mà còn đặt ra các tiêu chuẩn đối với người làm kế toán, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán và trách nhiệm của đơn vị sử dụng thông tin tài chính. Việc hiểu đúng và áp dụng đầy đủ Luật kế toán 2015 sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai phạm, nâng cao tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu quản trị trong bối cảnh chuyển đổi số.
Luật kế toán số 88/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2015 và chính thức có hiệu lực từ 01/01/2017, thay thế Luật Kế toán năm 2003. Đây là văn bản pháp luật quan trọng tạo hành lang pháp lý thống nhất cho hoạt động kế toán tại Việt Nam, đồng thời từng bước tiệm cận với thông lệ và chuẩn mực kế toán quốc tế.
Luật gồm 06 chương với 74 điều, quy định đầy đủ các nội dung liên quan đến tổ chức công tác kế toán, chứng từ kế toán, sổ kế toán, báo cáo tài chính, hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán cũng như quyền và nghĩa vụ của người làm kế toán.
Khác với nhiều văn bản chỉ tập trung vào nghiệp vụ kế toán doanh nghiệp, Luật kế toán 88/2015/QH13 có phạm vi điều chỉnh rất rộng, áp dụng cho cả khu vực công và khu vực tư.
Đối tượng áp dụng bao gồm:
Cơ quan nhà nước và đơn vị sử dụng ngân sách.
Đơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập.
Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.
Hộ kinh doanh và tổ chức có hoạt động kế toán.
Người làm kế toán, kế toán trưởng.
Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán.
Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kế toán.
Chính vì phạm vi điều chỉnh rộng nên việc nắm vững Luật kế toán 2015 không chỉ cần thiết với kế toán viên mà còn rất quan trọng đối với chủ doanh nghiệp, giám đốc tài chính và người quản lý.
Một trong những mục tiêu của Luật kế toán số 88/2015/QH13 là nâng cao chất lượng thông tin tài chính và tăng tính minh bạch trong hoạt động kế toán. So với quy định trước đây, luật đã bổ sung nhiều nội dung mới có tác động trực tiếp đến công tác quản trị doanh nghiệp.
Điểm mới Luật kế toán 2015 về nguyên tắc ghi nhận theo giá trị hợp lý
Một trong những Điểm mới Luật kế toán 2015 được đánh giá có ý nghĩa lớn là lần đầu tiên cho phép áp dụng giá trị hợp lý trong kế toán.
Theo quy định, một số loại tài sản và nợ phải trả có thể được ghi nhận theo giá trị thị trường tại thời điểm lập báo cáo tài chính nếu:
Giá trị của tài sản hoặc nợ phải trả thường xuyên biến động.
Có cơ sở xác định giá trị một cách khách quan và đáng tin cậy.
Quy định này giúp thông tin trên báo cáo tài chính phản ánh sát thực tế hơn thay vì chỉ dựa trên nguyên giá lịch sử như trước đây.
Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để hệ thống kế toán Việt Nam từng bước hội nhập với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.
Quy định về chứng từ điện tử theo Luật kế toán 2015
Một nội dung khác có tác động rất lớn đến hoạt động của doanh nghiệp là Quy định về chứng từ điện tử theo Luật kế toán 2015.
Theo luật, chứng từ kế toán không còn giới hạn ở dạng giấy mà có thể được lập dưới dạng dữ liệu điện tử nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Chứng từ điện tử phải đảm bảo:
Thể hiện đầy đủ các nội dung bắt buộc của chứng từ kế toán.
Được tạo lập dưới dạng dữ liệu điện tử.
Có khả năng kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.
Được bảo vệ khỏi nguy cơ sửa đổi hoặc truy cập trái phép.
Việc công nhận giá trị pháp lý của chứng từ điện tử đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình số hóa công tác kế toán, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí lưu trữ hồ sơ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị dữ liệu.
Trong bối cảnh hóa đơn điện tử và kê khai thuế điện tử ngày càng phổ biến, quy định này đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Quản lý và lưu trữ chứng từ điện tử
Bên cạnh việc công nhận giá trị pháp lý, Luật kế toán số 88/2015/QH13 còn quy định chặt chẽ về việc quản lý chứng từ điện tử.
Doanh nghiệp phải đảm bảo:
Hệ thống lưu trữ an toàn.
Dữ liệu không bị chỉnh sửa trái phép.
Có khả năng phục hồi khi xảy ra sự cố.
Đảm bảo tính toàn vẹn trong suốt thời gian lưu trữ.
Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ đầu tư phần mềm kế toán mà còn cần xây dựng quy trình quản trị dữ liệu phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu pháp luật.
Một nội dung hoàn toàn mới được bổ sung trong Luật kế toán 2015 là quy định về báo cáo tài chính nhà nước.
Khác với báo cáo tài chính của từng đơn vị, báo cáo tài chính nhà nước phản ánh bức tranh tổng thể về:
Tài sản công.
Nợ công.
Nguồn vốn nhà nước.
Kết quả hoạt động tài chính của Nhà nước.
Việc xây dựng hệ thống báo cáo tài chính nhà nước giúp nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính công, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra các quyết định điều hành hiệu quả hơn.
Mặc dù nội dung này chủ yếu áp dụng đối với khu vực công, nhưng nó cũng góp phần tạo nên một hệ thống kế toán thống nhất giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp.
Một nội dung tưởng chừng đơn giản nhưng doanh nghiệp thường bỏ qua là quy định về chữ ký trên chứng từ kế toán.
Theo Luật kế toán số 88/2015/QH13, người ký chứng từ phải:
Ký trực tiếp bằng mực không phai.
Không sử dụng mực đỏ.
Không dùng dấu chữ ký khắc sẵn.
Không ký khi chứng từ chưa ghi đầy đủ nội dung.
Quy định này nhằm bảo đảm tính xác thực của chứng từ kế toán, đồng thời hạn chế nguy cơ giả mạo hoặc chỉnh sửa hồ sơ sau khi phát hành.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn mắc lỗi sử dụng chữ ký đóng dấu hoặc ký trước trên chứng từ để thuận tiện cho công việc. Tuy nhiên, đây là cách làm tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể dẫn đến vi phạm quy định của pháp luật kế toán.
Không ít doanh nghiệp chỉ quan tâm đến Luật Kế toán khi phát sinh thanh tra hoặc quyết toán thuế. Tuy nhiên, trên thực tế, Luật Kế toán là nền tảng của toàn bộ hệ thống quản trị tài chính doanh nghiệp.
Việc hiểu đúng các Điểm mới Luật kế toán 2015, đặc biệt là quy định về giá trị hợp lý, Quy định về chứng từ điện tử theo Luật kế toán 2015 và trách nhiệm của người làm kế toán sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, giảm thiểu sai sót và nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần theo dõi các văn bản hướng dẫn như Nghị định 174/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật kế toán để áp dụng đúng quy định trong thực tế.
Mặc dù Luật kế toán số 88/2015/QH13 đã có hiệu lực từ ngày 01/01/2017, nhưng đến nay vẫn là nền tảng pháp lý quan trọng điều chỉnh toàn bộ hoạt động kế toán tại Việt Nam. So với các quy định trước đây, điểm mới Luật kế toán 2015 không chỉ nằm ở việc hoàn thiện hệ thống quản lý kế toán mà còn hướng tới chuẩn hóa thông tin tài chính, tăng tính minh bạch và từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế.
Đối với doanh nghiệp, việc hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn giảm thiểu rủi ro trong quá trình lập sổ sách, báo cáo tài chính và làm việc với cơ quan quản lý.
Một trong những điểm mới Luật kế toán 2015 là bổ sung nguyên tắc ghi nhận tài sản và nợ phải trả theo giá trị hợp lý trong một số trường hợp.
Theo quy định, đối với những loại tài sản hoặc khoản nợ có biến động giá thường xuyên và có thể xác định được một cách đáng tin cậy theo giá thị trường, doanh nghiệp được phép ghi nhận theo giá trị hợp lý tại thời điểm lập báo cáo tài chính thay vì chỉ sử dụng nguyên giá như trước đây.
Quy định này giúp báo cáo tài chính phản ánh sát hơn tình hình tài chính thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt đối với các khoản đầu tư tài chính, công cụ tài chính hoặc tài sản có giá trị biến động lớn theo thị trường.
Tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ được áp dụng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo chuẩn mực kế toán và các văn bản hướng dẫn liên quan. Việc xác định giá trị hợp lý cần có căn cứ rõ ràng, khách quan và có thể kiểm chứng nhằm đảm bảo tính trung thực của thông tin tài chính.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, quy định về chứng từ điện tử theo Luật kế toán 2015 được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để doanh nghiệp triển khai hệ thống kế toán điện tử.
Theo luật, chứng từ kế toán được lập dưới dạng dữ liệu điện tử có giá trị pháp lý tương đương chứng từ giấy nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung, tính toàn vẹn và khả năng truy cập trong suốt quá trình lưu trữ.
Để được công nhận là chứng từ kế toán hợp pháp, chứng từ điện tử cần đảm bảo:
Được lập theo đúng quy định của pháp luật về kế toán.
Có đầy đủ các nội dung bắt buộc như chứng từ giấy.
Được ký điện tử theo quy định.
Có khả năng kiểm tra, đối chiếu và truy xuất khi cần thiết.
Không bị thay đổi nội dung trong quá trình truyền nhận và lưu trữ.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý cho doanh nghiệp giảm bớt chứng từ giấy, tăng tốc độ xử lý nghiệp vụ và nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu kế toán.
Không chỉ công nhận giá trị pháp lý của chứng từ điện tử, Luật kế toán 88/2015/QH13 còn quy định khá chặt chẽ về việc quản lý và lưu trữ dữ liệu kế toán.
Doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống lưu trữ bảo đảm:
Tính bảo mật của dữ liệu.
Khả năng chống sửa đổi trái phép.
Phòng ngừa mất mát dữ liệu.
Khả năng sao lưu và phục hồi khi xảy ra sự cố.
Truy xuất đầy đủ trong suốt thời hạn lưu trữ theo quy định.
Đồng thời, dữ liệu điện tử phải được quản lý như tài liệu kế toán gốc và có thể xuất trình ngay khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu thanh tra, kiểm tra hoặc kiểm toán.
Đây là quy định đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và hệ thống quản trị số.
Một nội dung hoàn toàn mới của Luật kế toán 2015 là quy định về báo cáo tài chính nhà nước.
Khác với báo cáo tài chính doanh nghiệp, báo cáo tài chính nhà nước được lập nhằm phản ánh toàn diện tình hình tài chính của Nhà nước trên phạm vi quốc gia hoặc địa phương.
Nội dung báo cáo bao gồm:
Tài sản công.
Nợ công.
Nguồn vốn nhà nước.
Vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.
Các nguồn lực tài chính khác thuộc khu vực công.
Việc hình thành hệ thống báo cáo này góp phần tăng cường minh bạch tài chính công, hỗ trợ Chính phủ trong công tác điều hành kinh tế vĩ mô cũng như nâng cao trách nhiệm giải trình trước xã hội.
Mặc dù quy định này chủ yếu áp dụng đối với khu vực nhà nước, nhưng doanh nghiệp có vốn nhà nước hoặc tham gia quản lý tài sản công cũng cần nắm rõ để phối hợp thực hiện đúng quy định.
Một nội dung tưởng như nhỏ nhưng lại rất dễ phát sinh vi phạm là quy định về việc ký chứng từ kế toán.
Theo Luật kế toán số 88/2015/QH13, chữ ký trên chứng từ phải được thực hiện bằng loại mực không phai và đảm bảo khả năng lưu trữ lâu dài.
Doanh nghiệp không được:
Ký bằng mực đỏ.
Sử dụng mực dễ phai.
Đóng dấu chữ ký khắc sẵn thay cho chữ ký trực tiếp (trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác).
Đối với chứng từ điện tử, chữ ký phải được thực hiện thông qua chữ ký điện tử hoặc chữ ký số theo đúng quy định pháp luật về giao dịch điện tử.
Việc tuân thủ đúng quy định về chữ ký không chỉ giúp chứng từ có giá trị pháp lý mà còn hạn chế nguy cơ bị xử phạt trong quá trình thanh tra, kiểm tra kế toán.
Có thể thấy, Luật kế toán 88/2015/QH13 không đơn thuần bổ sung thêm các quy định kỹ thuật mà còn thay đổi tư duy quản lý kế toán theo hướng hiện đại hơn.
Các quy định về giá trị hợp lý, chứng từ điện tử, lưu trữ dữ liệu, báo cáo tài chính nhà nước và chuẩn hóa quy trình kế toán đều hướng tới mục tiêu:
Nâng cao tính trung thực của thông tin tài chính.
Tăng cường khả năng kiểm tra, giám sát.
Giảm thủ tục hành chính.
Thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác kế toán.
Tiệm cận các chuẩn mực kế toán quốc tế.
Đối với doanh nghiệp, việc cập nhật đầy đủ điểm mới Luật kế toán 2015 và áp dụng đúng ngay từ khâu lập chứng từ, ghi sổ đến lập báo cáo tài chính sẽ giúp hạn chế đáng kể các sai sót, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho công tác quản trị tài chính và phát triển bền vững.
Để cập nhật miễn phí kịp thời những thay đổi pháp lý, phân tích chuyên môn, ấn phẩm hữu ích, chương trình hội thảo và các sự kiện trọng yếu khác có liên quan.
