Luật thuế thu nhập cá nhân vừa có thay đổi lớn, kéo theo câu hỏi được nhiều người lao động quan tâm nhất hiện nay: lương bao nhiêu thì mới phải đóng thuế. Theo quy định mới, người có một người phụ thuộc và tận dụng tối đa các khoản giảm trừ y tế, giáo dục chỉ phải nộp thuế khi thu nhập vượt mốc 28,6 triệu đồng mỗi tháng. Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ điểm mới, kèm cách tự tính thuế và chuẩn bị chứng từ để được hưởng ưu đãi.

Tổng quan về Luật thuế thu nhập cá nhân mới

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cùng Nghị định 253/2026/NĐ-CP, văn bản thay thế hoàn toàn Nghị định 65/2013/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây là lần sửa đổi toàn diện nhất trong nhiều năm trở lại đây, với mục tiêu nâng mức giảm trừ, thu hẹp số bậc thuế và mở rộng phạm vi các khoản chi phí được khấu trừ trước khi tính thuế.

Điểm cần lưu ý là quy định mới của luật thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho kỳ tính thuế bắt đầu từ năm 2026 đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, chứ không hồi tố cho các kỳ tính thuế trước đó. Bất kỳ ai tìm hiểu luật thuế thu nhập cá nhân giai đoạn này cũng cần nắm chắc mốc thời gian trên để áp dụng đúng công thức tính thuế thu nhập cá nhân 2026 ngay từ đầu năm.

Tìm hiểu thêm: Quy định mới về luật quản lý thuế về quyền và trách nhiệm

Mức lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN

Con số 28,6 triệu đồng mới phải nộp thuế đang là mốc được tìm kiếm nhiều nhất khi tra cứu luật thuế thu nhập cá nhân. Đây là ngưỡng thu nhập áp dụng cho trường hợp người nộp thuế có một người phụ thuộc và đồng thời sử dụng hết hạn mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục theo quy định mới. Nếu không có người phụ thuộc hoặc không phát sinh các khoản chi này, ngưỡng chịu thuế thực tế sẽ thấp hơn.

Ngưỡng trên được tính dựa trên mức giảm trừ gia cảnh mới theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Cụ thể, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 186 triệu đồng mỗi năm, còn mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng. Mức giảm trừ gia cảnh 2026 này cao hơn đáng kể so với quy định cũ, giúp phần lớn người lao động có thu nhập trung bình không còn thuộc diện phải nộp thuế.

Ngoài mức giảm trừ, luật thuế thu nhập cá nhân 2025 còn rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc. Đây là một trong những thay đổi được người nộp thuế quan tâm nhất khi tìm hiểu luật thuế thu nhập cá nhân năm nay. Theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới, bậc 1 áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng mỗi tháng với thuế suất 5%, thấp hơn nhiều so với các mốc chật hẹp của biểu thuế 7 bậc trước đây, giúp việc tính thuế cũng đơn giản hơn.

Đọc thêm: Cách tính thuế và quyết toán theo Thông tư 111 thuế TNCN

Tiết kiệm thuế nhờ các khoản giảm trừ chi phí y tế và giáo dục

Một điểm mới đáng chú ý khác của luật thuế thu nhập cá nhân là việc bổ sung khoản giảm trừ chi phí y tế giáo dục 2026, cho phép người nộp thuế khấu trừ thêm trước khi tính thuế. Đối với chi phí y tế, mức khấu trừ tối đa là 23 triệu đồng mỗi năm, áp dụng cho các khoản chi khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc danh mục được bảo hiểm y tế chi trả.

Với chi phí giáo dục, đào tạo, người nộp thuế được khấu trừ tối đa 24 triệu đồng mỗi năm, bao gồm học phí từ bậc mầm non đến đại học, giáo dục nghề nghiệp và cả các khóa đào tạo kỹ năng chuyên môn khác trong nước. Tính gộp cả hai khoản này, người nộp thuế có thể được giảm trừ bổ sung tới 47 triệu đồng mỗi năm trước khi xác định số thuế phải nộp, đây chính là phần góp lớn vào việc nâng ngưỡng chịu thuế lên mốc 28,6 triệu đồng.

Hướng dẫn tự tính số thuế TNCN phải nộp

Để xác định chính xác số thuế thu nhập cá nhân phải nộp theo quy định mới, người nộp thuế cần thực hiện theo từng bước thay vì chỉ áp dụng ngay biểu thuế. Việc hiểu đúng trình tự tính thuế sẽ giúp hạn chế sai sót khi tự kê khai hoặc đối chiếu với bảng lương do doanh nghiệp khấu trừ.

Bước 1: Xác định tổng thu nhập trong tháng

Đầu tiên, xác định tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được trong tháng, bao gồm:

• Tiền lương theo hợp đồng lao động.

• Tiền thưởng, phụ cấp chịu thuế.

• Các khoản thu nhập khác thuộc diện chịu thuế theo quy định.

Lưu ý, không phải toàn bộ thu nhập đều phải tính thuế. Một số khoản được miễn thuế như tiền làm thêm giờ thuộc diện miễn thuế, học bổng, tiền lương hưu từ Quỹ Bảo hiểm xã hội hoặc các khoản miễn thuế khác sẽ không được tính vào thu nhập chịu thuế.

Bước 2: Xác định thu nhập chịu thuế

Sau khi có tổng thu nhập, người nộp thuế cần loại trừ các khoản được miễn thuế.

Công thức:

Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập − Các khoản được miễn thuế

Đây là cơ sở để tiếp tục tính các khoản giảm trừ trước khi xác định số thuế phải nộp.

Bước 3: Trừ các khoản giảm trừ

Từ thu nhập chịu thuế, tiếp tục trừ các khoản giảm trừ theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, bao gồm:

Giảm trừ bản thân: 186 triệu đồng/năm (tương đương 15,5 triệu đồng/tháng).
Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 74,4 triệu đồng/năm (6,2 triệu đồng/tháng).
Khoản giảm trừ y tế và giáo dục: tối đa 47 triệu đồng/năm nếu đáp ứng điều kiện.
Các khoản bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm hưu trí tự nguyện (nếu đủ điều kiện được trừ).

Công thức:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản giảm trừ

Nếu kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 0 thì người lao động không phát sinh thuế thu nhập cá nhân.

Bước 4: Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần

Khi đã xác định được thu nhập tính thuế, số thuế phải nộp sẽ được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Điều cần lưu ý là:

• Thuế không áp dụng một mức thuế cho toàn bộ thu nhập.

• Mỗi phần thu nhập sẽ được tính theo từng bậc thuế tương ứng.

• Phần thu nhập càng cao thì chỉ phần vượt ngưỡng mới chịu mức thuế suất cao hơn.

Đây là nguyên tắc quan trọng giúp việc tính thuế đảm bảo công bằng giữa các nhóm thu nhập.

Ví dụ minh họa cách tính ngưỡng 28,6 triệu đồng/tháng

Giả sử người lao động: Có 01 người phụ thuộc được hưởng đầy đủ khoản giảm trừ y tế và giáo dục theo quy định, tham gia đầy đủ bảo hiểm bắt buộc.

Tổng các khoản giảm trừ trong năm gồm:

• Giảm trừ bản thân: 186 triệu đồng.

• Giảm trừ 01 người phụ thuộc: 74,4 triệu đồng.

• Giảm trừ y tế và giáo dục: 47 triệu đồng.

Tổng mức giảm trừ cả năm:

186 + 74,4 + 47 = 307,4 triệu đồng

Quy đổi bình quân theo tháng:

307,4 triệu ÷ 12 = khoảng 25,62 triệu đồng/tháng

Tiếp theo, người lao động còn được khấu trừ khoảng 10,5% tiền lương để đóng bảo hiểm bắt buộc.

Sau khi tính thêm khoản bảo hiểm này, mức thu nhập thực nhận tương ứng bắt đầu phát sinh thuế sẽ vào khoảng 28,6 triệu đồng/tháng

Điều này có nghĩa, nếu tổng thu nhập hàng tháng của người lao động không vượt khoảng 28,6 triệu đồng (trong điều kiện có 01 người phụ thuộc và được hưởng đầy đủ các khoản giảm trừ nêu trên), thì thông thường sẽ chưa phát sinh nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân.

Đọc thêm chi tiết: Hướng dẫn chi tiết kê khai quyết toán thuế TNCN 2026

Một số lưu ý khi tự tính thuế TNCN

• Nên rà soát đầy đủ các khoản được miễn thuế trước khi tính thu nhập chịu thuế.

• Đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn để được hưởng giảm trừ.

• Kiểm tra số tiền bảo hiểm bắt buộc đã được khấu trừ trên bảng lương.

• Trường hợp có thu nhập từ nhiều nơi, cần tổng hợp đầy đủ khi quyết toán để tránh thiếu hoặc nộp thừa thuế.

• Nếu có thay đổi về chính sách giảm trừ hoặc biểu thuế trong tương lai, cần cập nhật theo văn bản pháp luật mới nhất trước khi tự tính thuế.

Hướng dẫn chuẩn bị hóa đơn, chứng từ để hưởng ưu đãi giảm trừ

Muốn được hưởng các khoản giảm trừ mới, người nộp thuế cần lưu ý về mặt chứng từ, bởi luật thuế thu nhập cá nhân quy định khá chặt chẽ ở khâu này. Đây cũng là nội dung mà nhiều người tra cứu luật thuế thu nhập cá nhân quan tâm hàng đầu, vì nguyên tắc chung là mọi khoản chi y tế, giáo dục dùng để giảm trừ đều phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định pháp luật hiện hành, không thể kê khai dựa trên ước tính.

Riêng với chi phí y tế, ngoài hóa đơn thông thường, người nộp thuế bắt buộc phải có thêm bảng kê chi phí khám, chữa bệnh theo mẫu quy định của Bộ Y tế thì khoản chi mới được công nhận là chứng từ giảm trừ thuế y tế giáo dục hợp lệ. Đối với phần tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm được miễn thuế phần chênh lệch so với mức lương ngày thường, doanh nghiệp trả lương cần lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm việc và số tiền đã chi trả, sẵn sàng xuất trình khi cơ quan thuế có yêu cầu kiểm tra, đối chiếu.

Đọc thêm: Hướng dẫn hoàn thuế TNCN trên eTax Mobile 2026 chi tiết

Các khoản thu nhập được miễn thuế quan trọng cần lưu ý

Bên cạnh các khoản giảm trừ gia cảnh, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 tiếp tục quy định một số khoản thu nhập được miễn thuế nhằm bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế. Việc nắm rõ các khoản miễn thuế này sẽ giúp cá nhân xác định chính xác nghĩa vụ thuế và tránh kê khai sai.

Miễn thuế đối với tiền làm thêm giờ
Một điểm đáng chú ý là quy định miễn thuế tiền làm thêm giờ 2026. Theo đó, phần thu nhập trả cao hơn so với tiền lương làm việc trong giờ bình thường khi người lao động làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Chính sách này nhằm khuyến khích người lao động và bảo đảm quyền lợi đối với thời gian làm việc ngoài giờ.

Miễn thuế đối với tiền công của ngày nghỉ chưa sử dụng
Khoản tiền người lao động được thanh toán cho những ngày nghỉ phép năm chưa sử dụng theo đúng quy định của pháp luật lao động cũng thuộc diện được miễn thuế trong các trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định hiện hành. Đây là khoản thu nhập thường phát sinh khi người lao động nghỉ việc hoặc doanh nghiệp thực hiện thanh toán phép năm còn lại.

Miễn thuế đối với học bổng
Thu nhập từ học bổng được cấp theo quy định của Nhà nước hoặc từ các tổ chức trong và ngoài nước theo chương trình khuyến học hợp pháp không thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân. Chính sách này góp phần khuyến khích học tập, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Miễn thuế đối với tiền lương hưu
Tiền lương hưu do Quỹ Bảo hiểm xã hội chi trả được miễn thuế thu nhập cá nhân. Quy định này giúp bảo đảm thu nhập cho người nghỉ hưu và thể hiện chính sách an sinh xã hội của Nhà nước đối với người lao động sau khi kết thúc quá trình làm việc.

Miễn thuế khi chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất duy nhất
Đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản, cá nhân sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân nếu đáp ứng điều kiện chỉ có duy nhất một nhà ở hoặc một quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam theo quy định của pháp luật. Đây là chính sách đã được áp dụng nhiều năm nhằm giảm gánh nặng thuế cho các giao dịch phục vụ nhu cầu nhà ở thực tế, thay vì mục đích đầu tư hoặc kinh doanh bất động sản.

Đọc thêm: Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho doanh nghiệp

Quy định chuyển tiếp cho kỳ quyết toán thuế 2026

Vì Nghị định 253/2026/NĐ-CP chỉ có hiệu lực từ 1/7/2026 trong khi luật thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho cả năm tính thuế 2026, cơ quan thuế đã đưa ra hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng. Người nộp thuế đã kê khai, khấu trừ theo quy định cũ trong giai đoạn từ 1/1/2026 đến 1/7/2026 không cần phải nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng hoặc theo quý cho khoảng thời gian đó.

Thay vào đó, việc điều chỉnh để hưởng đầy đủ các mức giảm trừ và ưu đãi mới sẽ được thực hiện gộp một lần khi người nộp thuế làm hồ sơ khai quyết toán thuế năm 2026. Cách xử lý này giúp giảm khối lượng công việc hành chính trong giai đoạn chuyển giao, đồng thời vẫn đảm bảo người lao động không bị thiệt khi luật thuế thu nhập cá nhân mới chính thức áp dụng.

Nhìn chung, luật thuế thu nhập cá nhân 2026 mang lại lợi ích rõ rệt cho phần lớn người làm công ăn lương nhờ nâng mức giảm trừ gia cảnh, bổ sung giảm trừ y tế, giáo dục và rút gọn biểu thuế xuống còn 5 bậc. Việc cập nhật đầy đủ luật thuế thu nhập cá nhân ngay từ bây giờ sẽ giúp người nộp thuế chủ động hơn trong việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ y tế, giáo dục ngay từ đầu năm và theo dõi hướng dẫn quyết toán khi kỳ tính thuế 2026 kết thúc.