Nghị quyết 406/NQ-UBTVQH15 là chính sách quan trọng giúp doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn do dịch COVID-19 thông qua các biện pháp giảm thuế, miễn thuế và hỗ trợ tài chính kế toán doanh nghiệp. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ nội dung, đối tượng áp dụng và các mốc thời gian quan trọng theo quy định.

Nghị quyết 406/NQ-UBTVQH15

Nghị quyết 406/NQ-UBTVQH15 được ban hành ngày 19/10/2021 bởi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm đưa ra các giải pháp cấp bách hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh dịch bệnh. Đây là một trong những chính sách tài khóa trọng điểm, tập trung vào giảm nghĩa vụ thuế và chi phí tài chính.

Việc triển khai Nghị quyết được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 92/2021/NĐ-CP và Công văn 4153/TCT-CS, giúp doanh nghiệp có căn cứ rõ ràng để thực hiện. Trong thực tế, Nghị định 92 hướng dẫn Nghị quyết 406 đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa cách kê khai và lập hóa đơn.

Chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021

Một trong những nội dung trọng tâm là chính sách Giảm thuế TNDN 2021 với mức giảm 30% trên số thuế phải nộp. Đây là giải pháp trực tiếp giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn.

Điều kiện áp dụng được thiết kế khá rõ ràng. Doanh nghiệp cần có doanh thu năm 2021 không vượt quá 200 tỷ đồng và đồng thời doanh thu phải giảm so với năm 2019. Tuy nhiên, quy định cũng linh hoạt khi không áp dụng tiêu chí so sánh này đối với doanh nghiệp mới thành lập hoặc có thay đổi về tổ chức trong giai đoạn 2020–2021.

Điểm quan trọng cần hiểu là chính sách này chỉ áp dụng khi doanh nghiệp phát sinh thuế phải nộp. Trường hợp doanh nghiệp bị lỗ, sẽ không có cơ sở để giảm thuế, nhưng vẫn có thể được hưởng các chính sách hỗ trợ khác.

Chính sách giảm 30% thuế giá trị gia tăng

Chính sách Giảm thuế GTGT 30% được áp dụng trong thời gian ngắn nhưng có tác động mạnh, từ ngày 01/11/2021 đến hết ngày 31/12/2021. Mục tiêu là kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ các ngành chịu ảnh hưởng nặng nề như du lịch, vận tải và dịch vụ.

Danh mục hàng hóa giảm thuế GTGT bao gồm nhiều lĩnh vực như vận tải, lưu trú, ăn uống, du lịch, nghệ thuật, giải trí và thể thao. Tuy nhiên, không phải tất cả các ngành đều được áp dụng. Các hoạt động liên quan đến nền tảng số hoặc dịch vụ trực tuyến bị loại trừ.

Việc giảm thuế được thực hiện theo hai phương pháp. Với phương pháp khấu trừ, doanh nghiệp giảm trực tiếp 30% mức thuế suất. Với phương pháp tính theo tỷ lệ trên doanh thu, mức tỷ lệ cũng được giảm tương ứng.

Xem thêm: Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho doanh nghiệp

Chính sách miễn thuế cho hộ và cá nhân kinh doanh

Chính sách Miễn thuế hộ kinh doanh Covid là một điểm nổi bật, hướng đến nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong nền kinh tế. Các hộ và cá nhân kinh doanh tại địa bàn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh được miễn nhiều loại thuế trong quý III và quý IV năm 2021.

Các loại thuế được miễn bao gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế GTGT và các nghĩa vụ thuế khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, một số lĩnh vực như nội dung số, phần mềm và giải trí trực tuyến không thuộc diện miễn thuế.

Chính sách này giúp giảm đáng kể áp lực tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ, tạo điều kiện phục hồi hoạt động sau dịch.

Chính sách miễn tiền chậm nộp thuế

Bên cạnh giảm và miễn thuế, chính sách Miễn tiền chậm nộp thuế 2021 cũng mang lại tác động lớn. Đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp phát sinh lỗ trong năm 2020.

Các khoản được miễn bao gồm tiền chậm nộp phát sinh từ các nghĩa vụ như thuế, tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong năm 2020 và 2021. Đây là giải pháp giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính tích lũy từ giai đoạn khó khăn.

Tuy nhiên, chính sách không áp dụng đối với các khoản tiền chậm nộp đã được thanh toán trước đó.

Hướng dẫn lập hóa đơn và kê khai theo Nghị quyết 406

Việc áp dụng Cách lập hóa đơn Nghị quyết 406 không đơn thuần là giảm số tiền thanh toán mà là điều chỉnh đúng bản chất thuế suất hoặc tỷ lệ thuế theo quy định. Hóa đơn cần thể hiện rõ mức thuế đã được giảm, cách tính sau điều chỉnh và nội dung ghi chú phù hợp với chính sách. Nếu thực hiện sai ngay từ bước lập hóa đơn, toàn bộ dữ liệu kê khai phía sau sẽ bị sai lệch.

Trường hợp áp dụng phương pháp khấu trừ
Khi sử dụng phương pháp khấu trừ, doanh nghiệp cần điều chỉnh trực tiếp tại dòng thuế suất trên hóa đơn thay vì giữ nguyên mức thuế cũ. Cụ thể, thay vì ghi 10% hoặc 5%, cần thể hiện “10% x 70%” hoặc “5% x 70%” để phản ánh việc giảm 30% theo chính sách. Đồng thời, số thuế GTGT đầu ra phải được tính lại tương ứng với mức thuế sau giảm. Nếu doanh nghiệp vẫn giữ nguyên thuế suất và chỉ giảm số tiền thanh toán thì sẽ không đúng bản chất và dễ phát sinh sai sót khi cơ quan thuế đối chiếu.

Trường hợp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu
Với phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, doanh nghiệp vẫn ghi đầy đủ giá trị hàng hóa, dịch vụ trước khi giảm thuế ở các chỉ tiêu liên quan. Phần giảm thuế sẽ được thể hiện ở tổng thanh toán cuối cùng, sau khi đã giảm 30% tỷ lệ theo quy định. Đồng thời, cần bổ sung nội dung ghi chú về việc áp dụng Nghị quyết 406 để đảm bảo minh bạch. Nếu giảm trực tiếp vào đơn giá hoặc không thể hiện rõ phần giảm, hóa đơn có thể bị đánh giá là không hợp lệ.

Nguyên tắc bắt buộc hóa đơn phải khớp với tờ khai
Một nguyên tắc quan trọng là dữ liệu trên hóa đơn phải hoàn toàn đồng nhất với tờ khai thuế. Nếu hóa đơn đã áp dụng mức thuế giảm nhưng tờ khai lại sử dụng mức thuế thông thường hoặc ngược lại, sẽ dẫn đến sai lệch dữ liệu trên hệ thống thuế. Điều này có thể khiến doanh nghiệp bị yêu cầu giải trình hoặc điều chỉnh hồ sơ, làm phát sinh rủi ro không cần thiết.

Xem thêm: Mẫu tờ khai GTGT mới nhất theo Thông tư 80/2021

Các vấn đề thực tế cần lưu ý khi áp dụng

Sai sót do áp dụng sai đối tượng
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp không kiểm tra kỹ danh mục ngành nghề được giảm thuế, dẫn đến áp dụng ưu đãi cho các hoạt động không thuộc phạm vi hỗ trợ. Sai sót này thường chỉ được phát hiện khi cơ quan thuế kiểm tra, và khi đó doanh nghiệp có thể bị truy thu toàn bộ phần thuế đã giảm sai.

Tham khảo thêm: Giải pháp kiểm toán nội bộ kiểm soát rủi ro

Sai sót trong cách lập hóa đơn
Một lỗi phổ biến là doanh nghiệp vẫn giữ nguyên thuế suất 10% hoặc 5% nhưng lại tự điều chỉnh giảm số tiền thanh toán mà không thay đổi cách thể hiện thuế suất. Ngoài ra, việc không ghi rõ nội dung giảm thuế theo quy định cũng khiến hóa đơn không phản ánh đúng chính sách, từ đó tiềm ẩn rủi ro khi kiểm tra.

Thiếu cập nhật hướng dẫn pháp lý
Việc không cập nhật đầy đủ hướng dẫn từ Nghị định 92/2021/NĐ-CP và Công văn 4153/TCT-CS là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp áp dụng sai quy định. Hai văn bản này cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách lập hóa đơn và kê khai, nên việc bỏ qua sẽ dẫn đến hiểu thiếu hoặc hiểu sai.

Thiếu kiểm soát nội bộ trước khi xuất hóa đơn
Một số doanh nghiệp không thiết lập quy trình kiểm tra trước khi phát hành hóa đơn, dẫn đến sai sót ngay từ đầu như ghi sai thuế suất, sai phương pháp hoặc thiếu nội dung ghi chú. Khi hóa đơn đã phát hành, việc điều chỉnh sẽ phức tạp và tốn thời gian hơn nhiều so với kiểm tra từ đầu.

Cách kiểm soát để tránh sai sót
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp cần chủ động rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế trước khi áp dụng, đồng thời chuẩn hóa mẫu hóa đơn theo từng phương pháp tính thuế. Bên cạnh đó, việc đối chiếu định kỳ giữa hóa đơn và tờ khai giúp phát hiện sớm sai lệch. Doanh nghiệp cũng cần cập nhật đầy đủ hướng dẫn từ cơ quan thuế và thiết lập quy trình kiểm tra nội bộ trước khi xuất hóa đơn để hạn chế tối đa rủi ro.

Xem thêm: Checklist hồ sơ quyết toán chi tiết và kinh nghiệm rà soát thực chiến

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Nếu lỡ lập hóa đơn chưa giảm thuế thì xử lý thế nào?
Người bán và người mua cần lập biên bản ghi nhận sai sót, sau đó người bán lập hóa đơn điều chỉnh và gửi lại cho người mua.

2. Doanh nghiệp lỗ năm 2021 có được giảm thuế TNDN không?
Không. Do chính sách chỉ áp dụng trên số thuế phải nộp. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể được miễn tiền chậm nộp nếu đáp ứng điều kiện.

3. Hóa đơn điện tử ghi nội dung giảm thuế như thế nào?
Tại dòng thuế suất cần ghi “mức thuế suất theo quy định x 70%” để thể hiện mức giảm 30%.

4. Quy định phức tạp, sợ làm sai thì xử lý thế nào?
Các hướng dẫn hiện hành đã quy định rất chi tiết. Doanh nghiệp nên sử dụng phần mềm hóa đơn đã cập nhật sẵn để giảm rủi ro sai sót.

5. Doanh nghiệp mới thành lập có được áp dụng không?
Có. Trường hợp thành lập năm 2020–2021 sẽ không cần so sánh doanh thu với năm 2019.

Nghị quyết 406/NQ-UBTVQH15 là một trong những chính sách hỗ trợ tài khóa quan trọng nhất trong giai đoạn dịch COVID-19, giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng thuế và phục hồi hoạt động kinh doanh.

Việc hiểu đúng nội dung, xác định đúng đối tượng và thực hiện đúng quy trình kê khai không chỉ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa chính sách mà còn hạn chế rủi ro trong quá trình thanh tra thuế.