English
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 107/2023/QH15 về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (hay còn gọi là thuế tối thiểu toàn cầu). Dưới đây là các tổng hợp các nội dung đáng chú ý liên quan.
1. Thuế tối thiểu toàn cầu là gì?
Thuế tối thiểu toàn cầu (hay thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu) là loại thuế áp dụng đối với các doanh nghiệp đa quốc gia có doanh thu cao đầu tư vào những nước có mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp.
Thuế tối thiểu toàn cầu là Trụ cột 2 của Chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (Base erosion and profit shifting – BEPS) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng vào tháng 6/2013.
2. Hiệu lực áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu?
Việt Nam sẽ chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, áp dụng từ năm tài chính 2024 (theo Khoản 1 Điều 8 Nghị quyết 107/2023/QH15).
Theo đó, Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.
3. Đối tượng áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu
Đối tượng áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) là một vấn đề quan trọng được quy định trong Nghị quyết 107/2023/QH15. Theo Điều 2 của Nghị quyết này, người nộp thuế tối thiểu toàn cầu được xác định là Đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia, có doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao ít nhất 02 năm trong 04 năm liền kề trước năm tài chính, với mức doanh thu tương đương 750 triệu euro (EUR) trở lên. Nghị quyết 107/2023/QH15 cũng quy định rõ 07 đối tượng không áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, bắt đầu từ ngày 01/01/2024. Các đối tượng này được liệt kê như sau:
– Tổ chức của chính phủ: Đây là các tổ chức được thành lập và hoạt động dưới sự quản lý của chính phủ, ví dụ như các cơ quan công quyền, bộ, ngành và đơn vị thuộc hệ thống hành chính nhà nước.
– Tổ chức quốc tế: Bao gồm các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các tổ chức phi chính phủ khác nhằm thúc đẩy hợp tác và phát triển kinh tế toàn cầu.
– Tổ chức phi lợi nhuận: Đây là các tổ chức không có mục tiêu lợi nhuận, hoạt động vì lợi ích cộng đồng và phát triển xã hội. Bao gồm các tổ chức từ thiện, tổ chức phi chính phủ thực hiện các hoạt động nhân đạo và các tổ chức xã hội khác.
– Quỹ hưu trí: Đây là các quỹ được thành lập để cung cấp lợi ích hưu trí cho người lao động sau khi họ về hưu. Quỹ hưu trí thường được thành lập bởi các công ty hoặc tổ chức nhằm đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội cho người lao động.
– Quỹ đầu tư là công ty mẹ tối cao: Đây là các quỹ đầu tư được thành lập bởi công ty mẹ tối cao để quản lý và đầu tư các tài sản của tập đoàn đa quốc gia.
– Tổ chức đầu tư bất động sản là công ty mẹ tối cao: Đây là các tổ chức được thành lập để quản lý và đầu tư vào các dự án bất động sản của tập đoàn đa quốc gia.
– Tổ chức có ít nhất 85% giá trị tài sản thuộc sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức quy định trên: Đây là các tổ chức mà ít nhất 85% giá trị tài sản của chúng thuộc sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức như quỹ đầu tư, tổ chức đầu tư bất động sản hoặc công ty mẹ tối cao.
4. Hướng dẫn các tính thuế tối thiểu toàn cầu
Theo Điều 4 Nghị quyết 107/2023/QH15, thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu tại Việt Nam được tính theo công thức:
Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn = (Tỷ lệ thuế bổ sung x Lợi nhuận tính thuế bổ sung) + Số thuế bổ sung được điều chỉnh cho năm hiện hành (nếu có).
Trong đó:
– Tỷ lệ thuế bổ sung được xác định bằng công thức: Tỷ lệ thuế bổ sung = Thuế suất tối thiểu – Thuế suất thực tế. Tỷ lệ thuế suất tối thiểu được quy định là 15%.
– Thuế suất thực tế tại Việt Nam được tính cho mỗi năm tài chính = Tổng số thuế thu nhập doanh nghiệp tại nước đó thuộc phạm vi áp dụng bởi các đơn vị hợp thành tại nước đó / Thu nhập ròng tại nước đó trong năm tài chính theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.
– Lợi nhuận tính thuế bổ sung được tính bằng công thức: Lợi nhuận tính thuế bổ sung = Thu nhập ròng theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu – Giá trị tài sản hữu hình và tiền lương được giảm trừ theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.
– Thu nhập ròng được xác định bằng công thức: Thu nhập ròng = Thu nhập theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu của tất cả các đơn vị hợp thành – Lỗ theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu của tất cả các đơn vị hợp thành.
5. Kê khai thuế tối thiểu toàn cầu
Theo Điều 6 Nghị quyết 107 năm 2023 của Quốc hội quy định:
Đối với quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn, thời hạn nộp Tờ khai thông tin theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu, Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung kèm theo Bản thuyết minh giải trình chênh lệch do khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán tài chính và thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung chậm nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính.
Đối với quy định về tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu, thời hạn nộp Tờ khai thông tin theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu, Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung kèm theo Bản thuyết minh giải trình chênh lệch do khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán tài chính và thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung chậm nhất là 18 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính đối với năm đầu tiên tập đoàn đa quốc gia thuộc đối tượng áp dụng; thời hạn chậm nhất là 15 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính đối với các năm tiếp theo.
Việc xác định đơn vị hợp thành kê khai, nộp thuế được quy định như sau:
a- Tập đoàn đa quốc gia có 01 đơn vị hợp thành tại Việt Nam thì đơn vị hợp thành đó thực hiện nộp tờ khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu;
b- Tập đoàn đa quốc gia có nhiều hơn 01 đơn vị hợp thành tại Việt Nam thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, tập đoàn đa quốc gia có văn bản thông báo chỉ định một trong những đơn vị hợp thành tại Việt Nam nộp tờ khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung của tập đoàn theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.
Trường hợp hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, tập đoàn đa quốc gia không thông báo chỉ định đơn vị hợp thành tại Việt Nam nộp tờ khai và nộp thuế thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn phải thông báo, cơ quan thuế chỉ định đơn vị hợp thành tại Việt Nam nộp tờ khai và nộp thuế;
c- Khi có sự kiện dẫn đến việc thay đổi đơn vị hợp thành nộp tờ khai và nộp thuế thì trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày phát sinh sự kiện, tập đoàn đa quốc gia có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế.
Quá thời hạn nêu trên mà tập đoàn đa quốc gia không thông báo thì trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thông tin, cơ quan thuế thông báo chỉ định đơn vị hợp thành phải nộp tờ khai và nộp thuế;
d- Trường hợp cơ quan thuế đã thông báo chỉ định đơn vị hợp thành phải nộp tờ khai và nộp thuế theo quy định tại điểm b hoặc điểm c khoản này mà cơ quan thuế có thông tin về sự kiện dẫn đến việc thay đổi đơn vị hợp thành nộp tờ khai và nộp thuế thì trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thông tin, cơ quan thuế thông báo chỉ định đơn vị hợp thành khác phải nộp tờ khai và nộp thuế.
Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu được nộp vào ngân sách trung ương. Tỷ giá ngoại tệ để xác định ngưỡng doanh thu, thu nhập quy định tại các điều 2, 4, 5 và 6 của Nghị quyết này là trung bình tỷ giá trung tâm của tháng 12 năm liền kề trước năm phát sinh doanh thu, thu nhập được tham chiếu do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.
Trần Viết Tú – Audit Director
Hotline: 0825400222